Gluten jest ostatnio jednym z najmodniejszych składników żywności. Słyszy się doniesienia o zbawiennym wpływie diety bezglutenowej na zdrowie, samopoczucie i sylwetkę. Czy rzeczywiście powinniśmy tak demonizować gluten? Jakie znaczenie ma gluten w chorobie Hashimoto?
Gluten to tak naprawdę mieszanina dwóch naturalnie występujących w zbożach białek – gluteiny i gliadyny. Jego właściwości łatwo można zaobserwować podczas przygotowywania wypieków z użyciem mąk pszennych, żytnich czy jęczmiennych. Ciasto, które uzyskiwane jest z ich wykorzystaniem, ma konsystencję ciągliwą i elastyczną, dzięki czemu pieczywo “glutenowe” jest naturalnie miękkie i porowate.
Celiakia i Hashimoto a gluten
Zarówno Hashimoto jak i celiakia są chorobami o podłożu z autoagresji, co oznacza, że organizm obraca się przeciwko swoim własnym tkankom i narządom. W badaniach naukowych dostrzega się związek między występowaniem Hashimoto i celiakią, czyli alergią/nietolerancją glutenu. Stąd też w przypadku rozpoznania choroby Hashimoto, warto rozważyć diagnostykę właśnie w kierunku choroby trzewnej.
Jeżeli w przebiegu choroby Hashimoto, mimo odpowiednio dobranych dawek leków, często występują dolegliwości ze strony układu pokarmowego takie jak biegunki, wzdęcia i gazy, warto jest zgłębić temat „gluten w chorobie Hashimoto” i zgłosić się do lekarza w celu wykonania odpowiednich badań (badania genetyczne, ocena poziomu przeciwciał oraz biopsja jelita). W przypadku rozpoznania celiakii lub innej nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten, zalecana jest dieta bezglutenowa.
Gluten w chorobie Hashimoto
Jeżeli podczas diagnostyki Hashimoto celiakia lub nadwrażliwość nie zostaną stwierdzone, nie ma wskazania do eliminacji glutenu z diety. To poprawa nawyków żywieniowych i zwracanie uwagi na jakość spożywanego jedzenia pozwala, przynajmniej częściowo, zmniejszyć dolegliwości związane z zaburzeniami poziomów hormonów tarczycy i poprawić wyniki badań. Ta zmiana pozytywnie wpływa też na samopoczucie pacjentów.
Warto pamiętać, że produkty, które naturalnie zawierają gluten – produkty zbożowe pełnoziarniste – są pełnowartościowe, bogate w błonnik, magnez, witaminy z grupy B, żelazo, cynk. Należy ograniczać gluten w chorobie Hashimoto (i nie tylko), ale w tych produktach, gdzie nie występuje on w naturze (żywność wysokoprzetworzona). I nie chodzi tu jednak bezpośrednio o obecność glutenu, ale stopień przetworzenia produktu, ilość innych dodatków oraz niską wartość odżywczą.
Hashimoto w połączeniu z celiakią – z czym to się je?
Gluten jest białkiem, które występuje naturalnie w zbożach takich jak pszenica, jęczmień, owies czy żyto. Także kasze – manna, pęczak, kuskus, orkiszowa czy bulgur – powinny zniknąć z diety osoby chorej na Hashimoto i cierpiącej dodatkowo na celiakię. Istotnym jest, aby czytać składy żywności. Nawet tak nieoczywiste produkty jak wędliny, słodkie jogurty, sery niskiej jakości czy słodycze, mogą zawierać gluten i tym samym przyczyniać się do pogorszenia wyników badań.
Do produktów naturalnie pozbawionych glutenu zaliczają się zboża takie jak ryż, gryka czy proso. Bezpiecznie można sięgać po mleko czy jogurty naturalne. Dobrym uzupełnieniem diety są także świeże, nieprzetworzone mięsa czy ryby, które dostarczą odpowiedniej ilości białka.
Warto pamiętać, że za nasilenie objawów niekoniecznie odpowiada gluten w chorobie Hashimoto. Należy zwrócić uwagę na przewlekły stres czy zbyt intensywny wysiłek fizyczny, które mogą przyczyniać się do znacznego pogorszenia stanu zdrowia i samopoczucia. Każdą drastyczną zmianę należy skonsultować z dietetykiem lub lekarzem, ponieważ tylko kompleksowa, profesjonalna opieka gwarantuje skuteczność leczenia. Podstawą jest odpowiednio dobrane leczenie choroby Hashimoto oraz indywidualnie dostosowana dieta.
